Geschiedenis van de brouwerij
Brouwerij De Swerte Arent ligt in het hartje van Pulderbos.
Huis den Arent, de latere brouwerij, werd reeds gebouwd vóór 1583 en dit in opdracht van J.B. Van den Kieboom, die griffier was van de stad Antwerpen.
De eerste brouwer
In 1630 begint de eigenlijke geschiedenis van de De Swerte Arent wanneer Cornelis Rombouts er een brouwerij opstart. Het voorvoegsel “Swerten” werd trouwens door hem toegevoegd. De brouwerij bleef gedurende lange tijd in de familie met verschillende brouwers en brouweressen. Eén van de kleinkinderen van Cornelis Rombouts huwde met Corneel Van Tichelt. Corneel was een brouwerszoon van de eigenaar van brouwerij “den bol” te Oelegem.
Azijnbrouwerij
Joana Van Tichelt, dochter van Corneel huwde met Peter Waegemans en in 1750 kochten zij een deel van de familie uit. Zo werden ze de nieuwe eigenaars van de brouwerij. Tot dan hadden zij in Zandhoven een azijnbrouwerij, en na de aankoop van brouwerij de Swerte Arent verhuisde de azijnbrouwerij mee naar Pulderbos. Vanaf 1772 tot 1784 kende de brouwerij een terugval; zowel de azijn- als de bierbrouwerij deden het niet goed. Dit resulteerde in een verkoop van de brouwerij. Het uittreksel uit de gazet van Antwerpen van
13/02/1784 maakte ook nog duidelijk dat “de Swerten Arend” toenertijd ook een herberg was.
Frans Waegemans, zoon van Peter, kocht de brouwerij over van zijn vader. In 1784 werd er de laatste keer mout geleverd aan de brouwerij. Het mouten gebeurde vanaf dan op de brouwerij zelf en enkel gerst werd nog ingekocht. De brouwketel had een capaciteit van 1000 liter.
Gemeentehuis
In 1791 werd Jan Baptist Bervoets de nieuwe eigenaar van de de brouwerij. Na zijn dood werd de brouwerij in 1815 verkocht aan de toenmalige burgemeester van Pulderbos, Jan Frans Verschueren, voor een bedrag van 11600 Fr. Hij bleef er 40 jaar brouwer, van het brouwen van azijn was er toen geen sprake meer. Tijdens die periode, tussen 1815 en 1837, werd de brouwerij tevens gebruikt als gemeentehuis. Na zijn dood werd de eigendom opnieuw verkocht.
Jan Baptist Van Mechelen en Maria Theresia Wilms werden de nieuwe eigenaars. Zij lieten verschillende aanpassingen doen aan de brouwerij o.a. de typerende schouw werd toegevoegd. Tijdens de eerste wereldoorlog kon de brouwerij overleven omdat ze over een mouterij beschikte. Alle andere brouwerijen werden verplicht gesloten en hun koper werd door de bezetter opgeëist wat resulteerde in hun definitieve einde.
Drankenhandel
In 1920 kwamen Peter Carolus Van Mechelen en Evelien Frateur in de brouwerij. In die periode werd de brouwerij onder concurrentie van de grote brouwerijen gemoderniseerd. Er werden 3 verschillende soorten bier gebrouwen waarvan de meest gewaardeerde de “dubbel” was welke onder de merknaam Yzerband verkocht werd. Onder druk van de grote brouwerijen begonnen de herbergiers steeds meer aan te dringen op de verkoop van meerdere soorten bieren en om geen klanten te verliezen werd er daardom parallel aan de brouwerij een drankenhandel opgestart. Ook werd de productie van een eigen limonade opgestart onder de naam “CITO” en in 1938 werden Frans en Henri Van Mechelen de eigenaars van de brouwerij. In 1945 werd er door de toenemende concurrentie en de noodzaak om bijkomende investeringen te doen, besloten om na 315 jaar te stoppen met het brouwen. Frans en Henri werden zo de laatste actieve brouwers op de brouwerij. De focus werd gelegd op de uitbreiding van de drankenhandel, het produceren van limonade en het bottelen van bier. Door de plotse dood van Frans in 1960 werd de enige dochter uit zijn huwelijk met Elisa Matheussen, zijnde Evelien Van Mechelen samen met Henri eigenaar van de brouwerij. Evelien huwde in 1962 met Frans Van Steen. In 1966 werd Henri uitgekocht en werd de focus volledig gelegd op het uitbaten van de drankenhandel. Eind jaren ’60 werd de productie van de eigen limonade stopgezet.
Beschermd monument
In 1976 werd het woongedeelte aangeduid als beschermd monument en de bijgebouwen als beschermd cultuurhistorisch landschap.
De brouwerij “de Swerte Arend”, de “Pastorie” en het “Dieltienshof” zijn 3 erkende monumenten die samen de dorpskern sieren. De 3 gebouwen zijn in Pulderbos beter bekend als respectievelijk: “de hel”, “de hemel” en “het vagevuur”. Het woongedeelte van de brouwerij werd gerestaureerd tussen 1986 en 1989. Nadat Frans en Evelien in 19.. op pensioen gingen werd de drankenhandel niet meer voortgezet. Sindsdien zijn de bijgebouwen stilaan in verval geraakt en bevinden zich anno 2022 jammer genoeg in bouwvallige staat. In 2019 werd “De Swerte Arend” opgenomen in de inventaris van het Vlaamse erfgoed. Het woongedeelte is heden ten dage nog steeds bewoond door Evelien van Mechelen.
Bron: De Zwarte Arend / Frans Verbist / 1996